TechnoRadical notları · Makale
ChatGPT hangi sayfayı kaynak gösteriyor
ChatGPT bir cevap için düzinelerce sayfa topluyor, yarısını hiç kullanmıyor. İki bağımsız araştırmanın verileriyle hangi sayfanın seçildiği.
ChatGPT bir soruyu yanıtlamak için düzinelerce sayfa topluyor ama bunların yaklaşık yarısını hiç kaynak göstermiyor. Hangi sayfanın seçildiği rastgele değil: iki bağımsız araştırma, atıf alan sayfaları almayanlardan ayıran ölçülebilir farklar buluyor ve bu farklar üretken motor optimizasyonu (GEO) tartışmasının merkezinde duruyor. Aynı veriler bir başka şeyi de gösteriyor: Google’da hiç sıralanmayan sayfalar ChatGPT’de sık sık kaynak gösteriliyor, yani iki görünürlük aynı ölçüm değil. Sayılar iki farklı örneklemden geliyor, ikisi de ABD (Amerika Birleşik Devletleri) ağırlıklı; Türkiye’ye doğrudan aktarılamayacak yerler ayrıca belirtiliyor.
ChatGPT bir cevap için kaç sayfa topluyor, kaçını kaynak gösteriyor?
ChatGPT bir soruyu yanıtlarken düzinelerce URL topluyor ama bunların yaklaşık yarısını nihai cevapta kaynak göstermiyor. Ahrefs’in 1,4 milyon ChatGPT promptu üzerinde yaptığı analiz (Louise Linehan, Xibeijia Guan ve Ryan Law, Şubat 2025 tarihli masaüstü verisi) bu oranı doğrudan ölçüyor.
Toplanan sayfaların hangi kaynak türünden geldiği de atıf şansını değiştiriyor. Aynı çalışma, kaynak türüne göre atıf oranını da ölçmüş.
| Kaynak türü | Atıf oranı |
|---|---|
| Arama sonucu (search) | %88,46 |
| Haber | %12,01 |
| %1,93 | |
| YouTube | %0,51 |
| Akademik | %0,40 |
Arama sonucu olarak getirilen bir sayfa neredeyse her zaman kaynak gösteriliyor, Reddit’ten gelen bir sayfa neredeyse hiç gösterilmiyor. Bu fark, ChatGPT’nin bir kaynağı toplaması ile o kaynağı kullanması arasındaki boşluğu gösteriyor.
Atıf alan sayfayı diğerlerinden ayıran üç ölçülebilir fark
Atıf alan ve alınmayan sayfalar arasında üç ölçülebilir fark var: başlığın soruyla örtüşmesi, URL’nin doğal dilde yazılmış olması ve sayfanın yaşı. Aynı Ahrefs çalışması bu üç faktörü açık kaynak embedding modelleriyle ölçmüş.
| Faktör | Atıf alan sayfa | Atıf almayan sayfa |
|---|---|---|
| Başlık-soru kosinüs benzerliği | 0,602 | 0,484 |
| Doğal dilde yazılmış URL slug oranı | %89,78 | %81,11 |
| Medyan sayfa yaşı | ~500 gün | belirgin biçimde daha genç |
Sayfa yaşı farkı özellikle haber kategorisinde keskinleşiyor: atıf almayan haber sayfaları atıf alanlardan gözle görülür biçimde daha taze. Aynı araştırma iki faktörde ise anlamlı fark bulmamış: yayın tarihi alanının sayfada belirtilip belirtilmemesi ve snippet’in var olup olmaması. Bu iki maddeyi abartmamak gerekiyor; ölçülen fark yalnızca başlık eşleşmesi, URL biçimi ve sayfa yaşında var.
Kosinüs benzerliği ChatGPT’nin kendi iç puanlaması değil, araştırmacıların dışarıdan hesapladığı bir yaklaşıklık. Yani bu üç fark bir seçim formülü değil, gözlemlenen bir korelasyon: hangi ağırlıkla karar verildiği OpenAI tarafından yayınlanmadı.
En çok atıf alan sayfa türleri hangileri?
ChatGPT atıflarının yarısından fazlası tek başına Wikipedia’dan geliyor, en çok atıf alan on alan adının dokuzu eğitim, haber veya medya kaynağı. seoClarity’nin 9-15 Kasım 2025 tarihleri arasında ABD’de topladığı 1.000 ChatGPT atfı üzerindeki analiz, 186 farklı alan adı arasında bu yoğunlaşmayı ölçüyor.
Bu dağılım, GEO’nun ne olduğu tartışmasında sık atlanan bir noktayı gösteriyor: kaynak havuzu geniş değil, birkaç büyük ve köklü alan adı etrafında toplanıyor. Küçük bir şirket sitesinin Wikipedia’nın payını alması beklenmez; asıl fırsat, genel tanım sorgularının dışındaki dar ve spesifik sorularda kalıyor.
Google’da sıralanmayan bir sayfa ChatGPT’de neden atıf alabiliyor?
En çok atıf alan ilk 10 URL’nin %39’u, en çok atıf alan ilk 3 URL’nin ise %50’si Google’ın ilk 100 sıralama sonucunun hiçbirinde görünmüyor. seoClarity’nin ölçtüğü bu oran, iki görünürlüğün aynı ölçüm olmadığını gösteriyor.
Bu, SEO ile GEO’nun nerede ayrıştığı sorusuna somut bir cevap veriyor: organik sıralamada üst sırada olmak, ChatGPT’de kaynak gösterilmenin ön koşulu değil. İki yüzey farklı sinyallerle çalışıyor.
Bu sayının sınırını da yazmak gerekiyor: örneklem ABD merkezli ve tek bir haftalık kesit (9-15 Kasım 2025). Türkçe sorgularda veya Türkiye pazarında aynı oranın geçerli olduğuna dair bir ölçüm yok; bu iddia Türkiye için doğrudan genellenemez.
Bir sayfa neden hiç atıf almaz
Bir kaynak türü ChatGPT’ye çok veri sağlasa da nadiren atıf alabiliyor; Reddit bunun en net örneği. Ahrefs’in aynı çalışmasına göre atıf almayan URL’lerin %67,8’i Reddit kaynaklı, ama Reddit’in kendi atıf oranı yalnızca %1,93. ChatGPT Reddit’ten çokça veri topluyor, nihai cevapta nadiren gösteriyor.
Bir sayfanın hiç yarışamamasının daha temel bir nedeni de var: erişilemeyen sayfa hiç toplanmıyor. Markanızın ChatGPT cevaplarında neden geçmediği yazısında anlatılan OAI-SearchBot erişim kontrolü burada da ön koşul; taranamayan bir sayfa, başlık eşleşmesi veya sayfa yaşı gibi hiçbir faktörle yarışamadan devre dışı kalır.
Ölçülen oranların hepsi büyük, köklü ve yıllarca birikmiş sayfalar üzerinde ölçüldü. Yeni ve küçük bir Türkiye şirketi sitesi için gerçekçi beklenti bu oranların birebir tekrarı değil; erişimin açık olması ve sayfanın gerçek soruya karşılık gelmesi, kontrol edilebilecek tek iki değişken.
Sıralama garantisi var mı
Hayır. OpenAI Yardım Merkezi kendi ifadesiyle ChatGPT aramasında üst sırada çıkmanın garantisi olmadığını söylüyor; sıralama, kullanıcıların güvenilir bilgi bulmasına yardımcı olacak bir dizi etkene dayanıyor ve bu etkenlerin kesin ağırlıkları yayınlanmamış durumda.
“Başlığı şöyle yaz, %X daha çok atıf al” biçiminde bir denklem hiçbir kaynakta yok. Ahrefs ve seoClarity’nin çalışmaları da bunu doğruluyor: verdikleri şey ölçülmüş bir korelasyon, satın alınabilecek bir sıralama değil. Bu “yayınlanmış formül yok” örüntüsü yalnızca ChatGPT’ye özgü değil; Perplexity, ChatGPT ve Gemini’nin kaynak seçim mekanizmalarını karşılaştıran inceleme aynı sonucun Perplexity ve Gemini için de geçerli olduğunu, ama gerekçesinin motora göre değiştiğini gösteriyor.
Bir sayfayı ChatGPT için nasıl daha uygun hale getirirsiniz
Ölçülen üç faktöre karşılık gelen üç somut adım var: başlığı gerçek soruyla eşleştirmek, URL’de doğal dil kullanmak ve sayfayı güncel tutmak.
- Başlığı gerçek bir soruyla eşleştirin. Kosinüs benzerliği farkı (0,602 vs 0,484) başlığın, insanların gerçekten sorduğu ifadeye ne kadar yakın olduğunu ölçüyor. “Genel Bakış” gibi yapısal başlıklar bu eşleşmeyi düşürür.
- URL’de doğal dil kullanın.
/chatgpt-hangi-sayfayi-kaynak-gosteriyor/gibi okunabilir bir slug,/makale-1284/gibi kodlanmış bir slug’tan daha yüksek atıf oranıyla ölçülmüş. - Sayfayı güncel tutun, yeni yayınlamakla karıştırmayın. Ölçülen ~500 günlük medyan yaş, “yeni sayfa cezalıdır” anlamına gelmiyor; aksine düzenli güncellenen olgun bir sayfanın öne çıktığını gösteriyor.
Risk: düşük, kanıt düzeyi: orta. Bu üç adım bir garanti tekniği değil, iki bağımsız çalışmada ölçülmüş korelasyona dayalı bir öneri. Uygulaması sayfayı bozmaz ama sonucu garanti etmez. GEO hazırlık aracı bir sayfanın erişilebilirlik ve yapısal ön koşullarını kontrol eder; ChatGPT’nin o sayfayı fiilen kaynak gösterip göstermeyeceğini ölçmez.
ChatGPT’nin kaynak gösterdiği sayfa sayısı neden zamanla değişir?
OpenAI kesin ağırlıkları yayınlamıyor, bu yüzden ölçülen oranlar tek seferlik bir fotoğraf. Model güncellemesi, arama altyapısındaki değişiklik veya sorgu tipi farkı, ölçülen oranları zamanla değiştirebilir.
Wikipedia’nın bu kadar sık atıf alması küçük siteler için kötü haber mi?
Hayır, çünkü Wikipedia genel tanım sorgularında rakip. Küçük bir şirket sitesi zaten “GEO nedir” gibi genel bir sorguda Wikipedia ile yarışmaz; asıl fırsat, kendi ürün veya sektörüne özgü dar ve spesifik sorularda kalıyor.
Google’da üst sırada olmayan bir sayfa ChatGPT stratejisi kurmalı mı?
Evet, ama erişilebilirlik ön koşulunu atlamadan. İki yüzey ayrı sinyallerle çalışıyor, fakat ikisi de sayfanın taranabilir ve indekslenmiş olmasını gerektiriyor. Bu ön koşul olmadan ne Google sıralaması ne de ChatGPT ataması mümkün.
GEO · ChatGPT · yapay zeka arama · atıf